Ιστορία

Στην περιοχή υπήρχαν κατά την αρχαιότητα αξιόλογες πόλεις όπως η Νεμέα (ρχαία) συνδεδεμένη με τους αγώνες που εγίνοντο στο υπάρχον στάδιο, τα Νέμεα, η Φλιούντα που βρισκόταν πλησίον της σημερινής Νεμέας (νέας), η Τιτάνη που βρίσκεται το σημερινό χωριό της Τιτάνης Δυτικά της Νεμέας και σε ορεινό σημείο και τέλος αι Κλεωναί όπου σήμερα επίσης το χωριό Κλεωναί. Και οι τέσσερις αυτοί οικισμοί βρίσκονται στη ζώνη καλλιέργειας της ποικιλίας αμπέλου «Μαύρο Νεμέας» ή «Αγιοργίτικο». Θα αναφερθούμε στην περιήγηση του Παυσανία που έγινε στις αρχές του 2ου μ.χ. αιώνος, ο οποίος και κατέγραψε όσα είδε και όσα του αφηγήθηκαν οι τότε κάτοικοι.

Στη Νεμέα είδε το Ναό του Νεμείου Διός του οποίου η στέγη τότε ήτο μισοκατεστραμένη, ενώ σήμερα διασώζονται μόνο τρεις κίονες. Του έδειξαν τη σπηλιά του λιονταριού στη θέση «Τρητός» το οποίο ως γνωστόν έπνιξε ο Ηρακλής. Στο στάδιο εγένοντο αγώνες δρόμου από άνδρες με πανοπλία το χειμώνα, όπου ως φαίνεται γινόταν κάτι σαν πανηγύρι παράλληλα.

Στη Φλιούντα τώρα. λέγεται ότι την έκτισε ο Άρας (σύγχρονος του Προμηθέως και κατά τρεις γενεές προγενέστερος του Πελασγού), αυτόχθων, όπου αρχικά ονομάσθηκε Αραντία, κατόπιν Αραιθυρέα και μεταγενέστερα Φλιούντα από τον Φλία, γιό του Διονύσου, που είχε πάρει μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία.

Ο Δωριεύς Ρηγνίδας δια να υποτάξει τους Φλιάσιους, υποσχέθη να ξαναμοιράσει τα χωράφια. Ο Ίππασος αντέδρασε, αλλά τελικά αναγκάσθηκε να φύγει με μερικούς άλλους για τη Σάμο. Απόγονος τέταρτος του Ίππασου είναι ο Πυθαγόρας. Οι Φλιάσιοι στην αγορά είχαν στήσει χάλκινη γλυπτική παράσταση μιας κατσίκας επίχρυσης και την τιμούσαν προς εξευμενισμόν του αστερισμού της Αιγός, περίοδο κατά την οποίαν κατεστρέφοντο τα αμπέλια (ακόμα και σήμερα τα αμπέλια καταστρέφονται από παγετό της ανοίξεως (μέσα)).

Οι Φλιάσιοι αφηγούνται πως κάποτε ο Ηρακλής (απαλλαγμένος από το φορτίο του ουρανού) επιστρέφοντας από τη Λιβύη, ήρθε στη Φλιούντα όπου τον φιλοξένησε ο Οινέας. Μια μέρα ο Ηρακλής κτύπησε με το δάχτυλό του στο κεφάλι τον οινοχόο του Οινέα, ονόματι Κύαθο, επειδή δεν του άρεσε το κρασί που του πρόσφερε, και ο Κύαθος πέθανε αμέσως.

Η σημερινή Νεμέα (νέα) ελέγετο Άγιος Γεώργιος, από ομώνυμο εκκλησία που βρίσκεται ακόμη. Κατά την επανάσταση του 21 και παραμονή της μάχης των Δερβενακίων (καταστροφή του Δράμαλη) ο Γέρος του Μωριά διανυκτέρευσε με το «ασκέρι» του στον Άγιο Γεώργιο. Φαίνεται όμως πως το Νεμεάτικο κρασί άρεσε τόσο που όλοι το έριξαν στο ποτό και διασκέδαζαν. Ο Κολοκοτρώνης φοβούμενος από αυτή την κατάσταση για τη μάχη της επομένης, ανέβηκε σε μια σκεπή και με τη βροντερή φωνή του τους φώναξε: «Ορέ Έλληνες ξεχάσατε ότι αύριο έχουμε πόλεμο; Πάρτε τα ταϊνια σας και να πάτε να κοιμηθείτε». Το κρασί; Η αδιαφορία για το θάνατο; Με δύο λόγια η φυλή μας φαίνεται ότι είναι διαποτισμένη με ... κρασί για να κάνει τέτοια κατά καιρούς θαύματα (και μεταξύ μας όταν κάνει μεθύσι χοίρου να κυλιέται στο βούρκο).

Στην αρχαία Νεμέα τώρα. Το χωριό λεγόταν πριν μερικά χρόνια Ηράκλειο. Χτίστηκε το 1876 μετά τον καταστρεπτικό σεισμό, ο οποίος κατέστρεψε το πρώτο χωριό που λεγόταν Παλκοχώρι στις υπώρειες του διπλανού βουνού Προφήτη Ηλία. Στο Παλκοχώρι είχαν ξεχωριστά του ληνούς (πατητήρια) πριν αρχίσει η ανηφόρα προς το χωριό. Το μαύρο κρασί Νεμέας το παρασκεύαζαν κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως σήμερα σε δεξαμενές ζυμώσεις με τα στέμφυλα, τις οποίες δεξαμενές, λιθόκτιστες, είχαν στεγανοποιήσει με το τότε υλικό (πανάρχαιο) «κουρασάνι» (μίγμα τριμμένου κεραμιδιού και ασβέστου). Το αποθήκευαν αρχικά σε πιθάρια και βαρέλια από ξύλο αγριοβελανιδιάς (δρύινα), καστανιάς, κυπαρισσιού ακόμα και μουριάς. Βαρέλια τέτοια διατηρήθηκαν μέχρι και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μάλιστα σε χωρητικότητες μεγάλες (μέχρι και 3.000 μπότσες – μία μπότσα = 2 οκάδες ή σε κιλά 7.680).